TUAN GURU HAJI DAUD BIN SALLEH, PONDOK MAHLIGAI, MELOR (1932 - 1999)
Oleh: Tengku Yusuff
Tuan Guru Haji Daud bin Salleh bin Abas merupakan seorang tokoh ulama Kelantan yang disegani, dikenali bukan sahaja sebagai pendidik yang berdedikasi, malah sebagai insan yang banyak berjasa dalam menyemai kesedaran dan kefahaman agama dalam kalangan masyarakat. Sumbangan beliau dalam bidang pendidikan dan dakwah menjadi warisan berharga yang terus memberi manfaat kepada generasi seterusnya.
Dilahirkan pada tahun 1932 di Kampung Mahligai, Melor, Kota Bharu, beliau membesar dalam suasana yang dekat dengan tradisi keilmuan Islam. Keperibadiannya yang tinggi, berbudi pekerti mulia, bersopan santun serta mudah didekati menjadikan beliau disenangi oleh semua lapisan masyarakat. Ditambah pula dengan sifatnya yang ramah dan seloroh yang menghiburkan, beliau bukan sahaja dihormati, bahkan dikasihi oleh para pelajar dan masyarakat sekeliling.
Perjalanan ilmu Tuan Guru Haji Daud bermula dengan pendidikan awal di Sekolah Melayu Melor. Pada tahun 1941, beliau melanjutkan pengajian di Pondok Mahligai, Melor dengan berguru kepada Tuan Guru Haji Abdul Mutalib dan juga turut memasuki Pondok Melor berguru dengan Tuan Guru Haji Abdul Kadir bin Sulaiman. Antara sahabat beliau ketika di sini ialah Tuan Guru Haji Zakaria Melor, Tuan Guru Haji Abdullah Alor Bakat dan Tuan Guru Haji Abdul Rahman Draman Pondok Haji Yaacob Samba.
Minatnya yang mendalam terhadap ilmu agama mendorong beliau meneruskan pengajian ke Madrasah Al-Islah Padang Bongor, Kota Bharu pada tahun 1946.
Pada tahun 1949, beliau menyambung pengajian di Pondok Bukit Abal, Pasir Puteh di bawah bimbingan Tuan Guru Haji Daud bin Haji Omar, seorang tokoh tasawuf dan pengamal Tariqat Ahmadiah yang terkenal di Kelantan. Kesungguhan beliau dalam menuntut ilmu membawa beliau ke Tanah Suci Makkah pada tahun 1953. Di sana, beliau menimba ilmu di Masjidil Haram serta belajar secara talaqqi dari rumah ke rumah para ulama, sebelum menyambung pengajian di Madrasah Darul Ulum Diniah.
Seterusnya, pada tahun 1962, beliau melanjutkan pengajian di Universiti Islam Madinah dan berjaya memperoleh Ijazah Sarjana Muda (BA). Sepanjang berada di Madinah, beliau turut mengikuti pengajian di Masjid Nabawi bersama beberapa ulama terkemuka. Tidak terhenti di situ, beliau meneruskan lagi pengajian ke Universiti Al-Azhar, Mesir pada tahun 1969 dan sekali lagi berjaya memperoleh ijazah Sarjana Muda.
Sekembalinya ke tanah air pada tahun 1974, beliau mula berkhidmat sebagai tenaga pengajar seterusnya mudir di pondok gurunya, Pondok Mahligai, Melor serta aktif memenuhi undangan masyarakat untuk menyampaikan ceramah agama.
Pada tahun 1976, beliau dilantik sebagai guru agama Arab di Madrasah Muhammadiah Kampung Kolam, Bachok dan berkhidmat selama empat tahun. Seterusnya, pada 5 Mac 1980, beliau dilantik sebagai guru di Maktab Pengajian Islam, Kota Bharu. Pada tahun 1982, beliau menerima lantikan sebagai guru bantuan penuh kerajaan dan ditempatkan di Maahad Muhammadi, Kota Bharu.
Sepanjang perkhidmatannya di Maahad Muhammadi, beliau banyak mencurahkan ilmu khususnya kepada pelajar peringkat menengah atas. Beliau terus berkhidmat di institusi tersebut sehingga bersara wajib pada 31 Disember 1997.
Walaupun telah bersara, khidmat beliau masih diperlukan. Pada 5 Januari 1998, Yayasan Islam Kelantan melantik beliau sebagai tenaga pengajar di Pusat Pengajian Pondok Telong Kandis, Bachok. Antara subjek yang diajar termasuk Tafsir Ibn Kathir, Hadith (Sahih Bukhari dan Sunan Tirmizi) serta Feqah untuk pelajar peringkat tinggi.
Selain mengajar di institusi formal, Tuan Guru Haji Daud sangat aktif dalam kegiatan dakwah. Sejak tahun 1975, beliau mengajar di Masjid Pondok Mahligai selepas solat Subuh, Maghrib dan Isyak. Kuliah beliau turut diadakan secara tetap setiap malam Selasa di Masjid Muhammadi, Kota Bharu sehingga ke akhir hayatnya.
Beliau juga sering dijemput oleh Jabatan Hal Ehwal Agama Islam Kelantan sebagai penceramah kepada imam-imam masjid seluruh negeri. Di samping itu, beliau turut terlibat sebagai penceramah kursus haji anjuran Lembaga Tabung Haji serta pernah menyampaikan ceramah kepada para mubaligh di Kelantan.
Tuan Guru Haji Daud bin Salleh bin Abas kembali ke rahmatullah pada 10 September 1999 di kediamannya di Pondok Mahligai, Melor, Kota Bharu kerana menghidap penyakit jantung dan paru-paru berair. Jenazah beliau disemadikan di Tanah Perkuburan Islam Melor.
Pemergian beliau merupakan satu kehilangan besar kepada dunia keilmuan Islam di Kelantan. Namun, jasa dan pengorbanan beliau dalam mendidik serta membimbing masyarakat akan terus dikenang dan menjadi inspirasi sepanjang zaman.
Moga Allah Taala merahmati roh auliaNya. Amin
Sumber - Buku 100 Tokoh Guru Maahad Muhammadi dan maklumat awam
#KenaliUlamak
Subscribe
Dhomir TV
